hiika Irreecha fi iddoolee irreechi itti rawwatu

irreecha

Maalummaa Irreechaa

Irreechi iddowwan garaagaraatti irreessa jedhamuun kan beekamu ta’ee, waaqeffannaa (aadaa) uummata Oromotiin kabajaman keessaa isa tokkoo fi adda dureedha.

Irreechi sirna waaqeffannaa fi galatni waaqaaf ittiin  taasifamuudha. Waaqeffannaa fi galatni godhamu kunis, iddoowwanii fi waktiilee murtaa’oo keessatti raawwatamu kan ofii isaa qaba. Sirni irreechaa kunis kan ogganamu jaarmiyaa Qaalluutiin.

Gosoota Irreechaa

Irreechi garaagaraa iddowwan adda addaatti gaggeeffamullee, kanneen gurguddoon Irreecha Arfaasaa fi Irreecha Tulluu jedhamuun bakka lamatti qoodamu.  Ayyaanni waaqeffannaa kun waggaatti yeroo birraa fi arfaasaa kabajama.

Irreechi Malkaa: yeroo birraan bari’u, malkaatti baa’amee irreeffatama. Sababnisaas, waaqa bacaqii gannaa baasee booqaa birraan isaan ga’e, galateeffachuuf raawwatama. kunis,  Eebba abbaa Gadaa fi Hangafootaan booda marga jiidhaa fi abaaboo birraa qabatan bishaaniin tuqanii waaqa kadhatu.

Irreechi Tulluu: waqtii arfaasaa keessa Tulluu irratti kabajama. Sababni, ayyaanni kun uummata Oromoo biratti waqtii kana geggeeffamuuf, waaqnni bubbee, qaqawwee fi rooba cabbie akka isarra dabarsuuf kadhata. Guyyaa ayyaanaa kanatti namoonni uffata aadaan faayamuun harka isaaniitti marga jiidhaa qabatanii, waliin hiriiranii deemu. Abbaan Gadaa bokkuu qabatee, kallacha hidhatee deema. Haati Golaa immoo siinqee qabattee, caaccuu naqattee deemti. Uummanni Oromoo kaan illee, isaan duuba hiriiranii “MAREEWOO YAA MAREEWOO” jedhanii waaqa galata dhiyeeffatu.

Iddoowwanii fi waqtiilee Irreechi Oromoo itti geggeeffamu

T/LMaqaa irreechaaWaqtiilee itti raawwatuIddoo itti raawwatu
1Hora FinfinneeBirraaFifinnee
2Hora ArsadeeBirraaBishooftuu
3Irreecha Malkaa AteeteeBirraaGafarsaa/Buraayyuu
4Irreecha Malkaa DooshattiiBirraaAsallaa
6Irreecha malkaa qarsaaBirraaGindi barat/Abuunaa
7Irreecha malkaa EjersaaBirraaJalduu
8Irreecha malkaa WaccuuBirraaShukkutee
9Irreecha malkaa AdiyyaaBirraaNaqamtee
10Irreecha malkaa SoorBirraaI/A/Booraa/ Mattuu 
11Irreecha Hora DaandiiBirraaSh/bahaa

hiika Irreecha fi iddoolee irreechi itti rawwatu

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to top